Często Zadawane Pytania

To są Twoje dwa klucze, które współpracują ze sobą:

npub (klucz publiczny) = Twoja nazwa użytkownika

• Zaczyna się od: npub1...
• BEZPIECZNE DO UDOSTĘPNIANIA 🟢
• To jest Twoja publiczna tożsamość na Nostr
• Udostępniaj go wszędzie, gdzie chcesz, aby ludzie Cię znaleźli

nsec (klucz prywatny) = Twoje hasło

• Zaczyna się od: nsec1...
• NIGDY NIE UDOSTĘPNIAJ 🔴
• To dowodzi, że jesteś właścicielem swojego npub
• Każdy, kto to ma, może postować jako Ty
• Utrata = utrata konta na zawsze

Prosta zasada: Jeśli zaczyna się od “npub”, udostępniaj. Jeśli zaczyna się od “nsec”, strzeż go jak życia.

Dowiedz się więcej: Klucze i Bezpieczeństwo →

Nie. Nie ma odzyskiwania.

Nostr nie ma:

• Przycisku “zapomniałem hasła”
• Obsługi klienta
• Administratora, który może resetować konta
• Procesu odzyskiwania konta

To celowe. Nostr jest zdecentralizowany, co oznacza, że nie ma centralnego organu, do którego można zwrócić się o pomoc.

Co możesz zrobić:

1. Prewencja: Zrób backup swojego nsec w 3+ miejscach (stosuj zasadę 3-2-1)
2. Łagodzenie: Utwórz nową parę kluczy i powiadom obserwujących o nowym koncie
3. NIP-05: Jeśli masz identyfikator NIP-05, możesz przekierować go na swój nowy npub

Prawdziwa rozmowa: Ludzie codziennie tracą dostęp do kont. Nie bądź jednym z nich. Zrób backup swoich kluczy TERAZ.

Dowiedz się więcej: Zasada Backupu 3-2-1 →

Te “długie ciągi” to klucze kryptograficzne. Oto dlaczego wyglądają jak bełkot:

Bezpieczeństwo 256-bitowe: Liczba możliwych kluczy ma 77 cyfr, mniej więcej w tej samej lidze co liczba atomów w obserwowalnym wszechświecie. Nikt się do żadnego z nich nie dogadnie.

Jednokierunkowa matematyka: Nie można wyprowadzić klucza prywatnego z klucza publicznego. To matematycznie niemożliwe.

Brak centralnej bazy danych: W przeciwieństwie do Twittera czy Facebooka, nie ma firmy przechowującej pary “nazwa użytkownika: hasło”. Twoje klucze TO Twoja tożsamość.

Dlaczego nie coś prostszego?

• Proste hasła są hakowane
• Centralne bazy danych są naruszane
• Twoja tożsamość musi być naprawdę Twoja, a to wymaga poważnej kryptografii

Dobra wiadomość: Nie wpisujesz ich często. Większość klientów przechowuje je bezpiecznie. Musisz tylko zrobić backup.

Dowiedz się więcej: Rozumienie Kluczy →

Identyfikator NIP-05 to jak czytelna nazwa użytkownika dla Nostr.

Bez NIP-05: Jesteś identyfikowany przez swój npub

• npub1qqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqqq

Z NIP-05: Jesteś identyfikowany przez coś czytelnego

• ty@example.com lub ty@nostrplebs.com

Korzyści:

• Łatwy do zapamiętania i udostępniania
• Wygląda bardziej profesjonalnie
• Można go sprawdzić automatycznie (właściciel domeny ręczy, że ta nazwa wskazuje na Twój klucz, co znaczy najwięcej wtedy, gdy domena jest Twoja własna)
• Niektórzy klienci priorytetyzują użytkowników NIP-05 w wyszukiwarce

Czy go potrzebujesz?

• Nie wymagany. Możesz używać Nostr całkowicie bez niego
• Zalecany, jeśli poważnie myślisz o Nostr
• Niezbędny jeśli budujesz markę lub obecność publiczną

Jak go zdobyć:

1. Kup od dostawców (nostrplebs.com, nostrcheck.me) - $5-15/rok
2. Skonfiguruj własną domenę (jeśli posiadasz) - Darmowe
3. Darmowe opcje od niektórych serwisów

Dowiedz się więcej: Zdobądź NIP-05 →

Istnieją dziesiątki klientów Nostr, każdy z innymi mocnymi stronami. Oto krótki przewodnik:

Dla Początkujących (Zacznij Tutaj):

• Iris (Web) - Działa na każdym urządzeniu, nie wymaga instalacji, prosty interfejs
• Primal (Web/iOS/Android) - Piękny design, łatwe funkcje odkrywania
• Damus (iOS) - Czysty, prosty, świetny dla użytkowników iPhone

Dla Zaawansowanych Użytkowników:

• Amethyst (Android) - Wysoko konfigurowalny, bogaty w funkcje
• Coracle (Web) - Szybki, minimalistyczny, skróty klawiaturowe
• Snort (Web) - Świetna wydajność, aktywny rozwój

Specjalizowani Klienci:

• YakiHonne (Web/iOS/Android) - artykuły długiej formy, do pisania tekstów, a nie krótkich notek
• 0xchat - zbudowany wokół szyfrowanych wiadomości prywatnych
• noStrudel (Web) - piaskownica samego protokołu; pokazuje surowe eventy stojące za każdym postem

Jak wybrać:

1. Wybierz według platformy (iOS, Android, Web, Desktop)
2. Wypróbuj 2-3, które Cię przyciągają
3. Użyj tego, który pasuje
4. Pamiętaj: Możesz przełączać się w dowolnym momencie!

Wskazówka profesjonalna: Zacznij od Iris lub Primal. Działają wszędzie i są przyjazni dla początkujących.

Wybierz klienta →

Tak! To jest magia Nostr.

Twoja tożsamość (klucze) działa we wszystkich klientach. Kiedy przełączasz:

Co idzie z Tobą:

• ✓ Twoja tożsamość (ten sam npub)
• ✓ Twoi obserwujący (oni obserwują Twój npub, nie aplikację)
• ✓ Twoje posty (przechowywane na relayach, nie w aplikacji)
• ✓ Informacje o Twoim profilu
• ✓ Twoja lista obserwowanych

Co może się nie przenieść:

• ✗ Ustawienia specyficzne dla aplikacji (motywy, preferencje)
• ✗ Wersje robocze postów (jeśli nie opublikowane)
• ✗ Lokalne zakładki (zależy od implementacji)

Jak przełączyć:

1. Wyjmij nsec z aktualnego klienta albo weź go z backupu
2. Zainstaluj nowego klienta
3. Zaloguj się. Sposób ma tu znaczenie: w kliencie webowym użyj rozszerzenia podpisującego (Alby, nos2x), żeby strona w ogóle nie dostała Twojego nsec-a. Na Androidzie tę samą robotę wykonuje aplikacja podpisująca, na przykład Amber. Wpisuj nsec wprost do aplikacji tylko wtedy, gdy to zainstalowana aplikacja, której ufasz, i nie daje żadnej opcji z podpisywaczem
4. Poczekaj chwilę na synchronizację danych z relayami
5. Wracasz do gry!

Dlatego Nostr jest potężny: nigdy nie jesteś uwięziony w jednej aplikacji.

Dowiedz się więcej: Klucze i Bezpieczeństwo →

Nie! Jedno konto działa wszędzie.

W przeciwieństwie do tradycyjnych mediów społecznościowych, gdzie Twitter, Instagram i TikTok są całkowicie osobne, Nostr używa jednej tożsamości we wszystkich aplikacjach.

Jak to działa:

• Twoje klucze (npub/nsec) TO Twoje konto
• Te klucze działają w każdym kliencie Nostr
• Logujesz się tymi samymi kluczami wszędzie

Przykład:

• Utwórz klucze raz
• Używaj ich na Damus (aplikacja iOS)
• Używaj ich na Iris (aplikacja web)
• Używaj ich na Amethyst (aplikacja Android)
• Ci sami obserwujący, te same posty, ta sama tożsamość

Pomyśl o tym jak o emailu:

• Masz jeden adres email
• Możesz sprawdzać go w Gmailu, Apple Mail lub Outlook
• Te same emaile wszędzie
• Nostr działa tak samo

To jedna z supermocy Nostr: prawdziwa przenośność.

Relaye to poczty Nostr.

Przechowują i przekazują Twoje wiadomości. Oto prosta wersja:

Co robią relaye:

• Przechowują Twoje posty
• Dzielą się postami z innymi
• Dostarczają wiadomości Twoim obserwującym
• Utrzymują Twoje dane dostępne

Dlaczego je wybierasz: Nostr jest zdecentralizowany i nie ma centralnego serwera. Wybierasz, których poczt używać. Różne relaye mają różne:

• Szybkość
• Niezawodność
• Polityki treści
• Koszt (niektóre darmowe, niektóre płatne)

Ile ich potrzebuję?

• Minimum: 3-5 niezawodnych relayów
• Optymalnie: 5-10 dobrych relayów
• Maksimum: Więcej nie zawsze jest lepiej

Popularne darmowe relaye:

• wss://relay.damus.io
• wss://nos.lol
• wss://relay.snort.social

Nie przejmuj się tym: Większość klientów automatycznie łączy się z dobrymi relayami. Zawsze możesz dostosować później.

Dowiedz się więcej: Przewodnik po Relayach →

Nie automatycznie. To myli wielu początkujących.

Jak to faktycznie działa:

1. Postujesz do Relaya A
2. Tylko ludzie połączeni z Relayem A widzą to natychmiast
3. Jeśli Twoi obserwujący są na Relayu B, nie zobaczą tego… jeszcze

Ale oto dobra wiadomość:

• Większość klientów publikuje każdy post na wszystkie Twoje relaye naraz, nie tylko na jeden
• Relaye nigdy nie kopiują postów między sobą, ale ludzie, którzy Ci odpowiadają albo Cię podają dalej, wypychają Twoją notkę także na swoje relaye
• Każdy może dodać sobie relaye, na które publikujesz

Jak zmaksymalizować zasięg:

1. Połącz się z popularnymi relayami (więcej osób zobaczy Twoje posty)
2. Opublikuj listę relayów, żeby aplikacje innych osób wiedziały, gdzie szukać Twoich postów. To NIP-65, czyli model outbox [ZAAWANSOWANE]
3. Cross-postuj do wielu relayów

Kompromis:

• Więcej relayów = szerszy zasięg
• Więcej relayów = większe zużycie danych
• Znajdź balans

Podsumowując: Zacznij od domyślnych relayów. W miarę rozwoju możesz optymalizować.

Dowiedz się więcej: Model outbox →

Problem nr 1 początkujących! Oto dlaczego i jak to naprawić:

Dlaczego jest pusty:

1. Brak połączonych relayów - Musisz połączyć się z serwerami, które przechowują posty
2. Nie obserwujesz nikogo - Twój feed pokazuje tylko ludzi, których obserwujesz
3. Nowe konto - Zajmuje czas, aby odkrywać i synchronizować treści

Szybka Naprawa (2 minuty):

1. Dodaj popularne relaye:

   • Idź do Ustawienia → Relaye
   • Dodaj te:
     • wss://relay.damus.io
     • wss://nos.lol

2. Znajdź ludzi do obserwowania:

   • Wyszukaj tematy, które lubisz (#bitcoin, #photography)
   • Sprawdź “Sugerowani Użytkownicy” w swoim kliencie
   • Zobacz, kogo obserwują popularne konta
   • Postuj: “Nowy tutaj. Kogo powinienem obserwować?”

3. Poczekaj 30-60 sekund na załadowanie treści

Wciąż pusty?

• Sprawdź swoje połączenie internetowe
• Wypróbuj innego klienta
• Niektóre relaye mogą być wyłączone (spróbuj innych)
• Wyczyść pamięć podręczną/zrestartuj aplikację

Użyj naszego Przewodnika Rozwiązywania Problemów →

Zacznij od tych niezawodnych, darmowych relayów:

Niezbędne (Dodaj Te Pierwsze):

wss://relay.damus.io          (Najpopularniejszy, bardzo niezawodny)
wss://nos.lol                 (Szybki, dobrze utrzymany)

Zalecane Dodatkowe:

wss://relay.snort.social      (Popularny, dobra dostępność)
wss://relay.primal.net        (Szybki, szeroko połączony)
wss://nostr.mom               (Niezawodny, lekko filtrowany)

Jak wybrać:

• Zacznij od 3-5 z listy powyżej
• Dodaj więcej jeśli chcesz większej różnorodności treści
• Usuń wolne lub zawodne
• Zwracaj uwagę na to, które działają dla Ciebie najlepiej

[ZAAWANSOWANE] Wyspecjalizowane relaye:

• Niektóre skupiają się na konkretnych tematach (Bitcoin, rozwój nostr)
• Niektóre wymagają zapłaty, zanim w ogóle przyjmą Twoje posty. Na przykład nostr.wine pobiera jednorazową opłatę wstępną w wysokości 18 888 satoshi, więc nie dodawaj go w przekonaniu, że to darmowy relay
• Niektóre są regionalne (lepsze dla lokalnych treści)

Wskazówka profesjonalna: Nie dodawaj za dużo. 5-10 jakościowych relayów jest lepszych niż 50 losowych.

Dowiedz się więcej: Przewodnik po Relayach →

Znalezienie swojej społeczności to klucz do czerpania radości z Nostr. Oto jak:

Metoda 1: Szukaj Tematów

• Wyszukaj hashtagi: #bitcoin, #photography, #music, #nostr
• Znajdź ludzi postujących o rzeczach, które kochasz
• Obserwuj interesujących

Metoda 2: Sugerowani Użytkownicy

• Większość klientów ma sekcje “Sugerowani” lub “Odkryj”
• Zacznij od popularnych, aktywnych kont
• Sprawdź ich ostatnie posty przed obserwowaniem

Metoda 3: Obserwuj Obserwujących

• Znajdź jedną osobę, którą lubisz
• Zobacz, kogo oni obserwują
• Obserwuj ludzi z dobrym gustem

Metoda 4: Angażuj Się Publicznie

• Postuj: “Nowy na Nostr. Kogo powinienem obserwować?”
• Używaj hashtagów odpowiednich dla Twoich zainteresowań
• Odpowiadaj na posty, które uważasz za interesujące
• Ludzie Cię znajdą

Metoda 5: Import z Twittera [ZAAWANSOWANE]

• Niektóre narzędzia pozwalają znaleźć użytkowników Nostr, których obserwujesz na Twitterze
• Wyszukaj “nostr twitter bridge”

Jakość ponad ilość: Obserwuj 20-30 interesujących ludzi zamiast 1,000 losowych kont. Twój feed będzie dużo lepszy.

Zapy to napiwki w Bitcoinie wysyłane przez Lightning Network.

Pomyśl o nich jak o “lajkach z wartością”: to sposób na wspieranie twórców, których treści Ci się podobają.

Jak działają zapy:

1. Ktoś cieszy się Twoim postem
2. “Zapuje” Cię (wysyła Bitcoina)
3. Odbierasz satoshi (malutkie ilości Bitcoina)
4. Natychmiastowe, niskie opłaty, globalne

Dlaczego są fajne:

• Bezpośrednie wspieranie twórców
• Żadna platforma nie pobiera prowizji
• Natychmiastowe i globalne
• Tworzy pozytywne pętle zwrotne
• Zabawny sposób na angażowanie się

Jak odbierać zapy:

1. Zdobądź portfel Lightning:

   • Wbudowany portfel Twojego klienta (np. Primal, najłatwiejszy)
   • Coinos (hostowany portfel webowy)
   • Phoenix (mobilny, więcej kontroli)

2. Dodaj do swojego profilu:

   • Idź do ustawień profilu
   • Dodaj adres Lightning (wygląda tak: ty@coinos.io)
   • Lub dodaj LNURL

3. Powiedz ludziom:

   • Napisz o tym
   • “Zapy mile widziane! ⚡”

Jak wysyłać zapy:

• Szukaj przycisku ⚡ na postach
• Wybierz kwotę (może być malutka, jak 10 satoshi)
• Potwierdź w swoim portfelu
• Gotowe!

Dowiedz się więcej: Przewodnik o Zapach →

Zwykle dzieje się to z jednego z trzech powodów:

Powód 1: Problemy z relayem

• Twoje posty są przechowywane na relayach
• Jeśli relay padnie, posty mogą tymczasowo zniknąć
• Rozwiązanie: Połącz się z wieloma relayami

Powód 2: Nowy klient i synchronizacja danych

• Kiedy logujesz się do nowego klienta, pobranie starych postów zajmuje chwilę
• Niektórzy klienci na początku pobierają tylko najnowszą historię
• Rozwiązanie: Poczekaj kilka minut albo odśwież ręcznie

Powód 3: Pamięć podręczna klienta

• Niektórzy klienci trzymają dane lokalnie w cache
• Jeśli cache się wyczyści, muszą pobrać wszystko ponownie
• Rozwiązanie: Pociągnij, aby odświeżyć, albo zrestartuj aplikację

Jak temu zapobiec:

1. Używaj wielu relayów - Nie polegaj tylko na jednym
2. Publikuj na niezawodne relaye - Mają lepszą dostępność
3. [ZAAWANSOWANE] Użyj serwisu backupowego - Niektóre serwisy archiwizują Twoje posty
4. Eksportuj swoje dane okresowo - Zapisz treści lokalnie

Ważna uwaga: Nawet jeśli nie widzisz starych postów, mogą one nadal istnieć na relayach. Spróbuj:

• Innych klientów
• Innych relayów
• Eksploratorów Nostr (njump.me, nostr.band)

Trwałość danych w Nostr:

• Posty mogą przetrwać na relayach w nieskończoność
• Ale relaye mogą też usuwać stare dane
• Nic nie jest naprawdę “trwałe”, dopóki nie zrobisz backupu

Dowiedz się więcej: Przewodnik o Kluczach i Bezpieczeństwie →

Zwykle chodzi o łączność z relayami. Wiadomości mogą nie dotrzeć, jeśli odbiorca jest offline, relaye są wyłączone albo nie jesteś połączony z tymi samymi relayami co on. Sprawdź swoje połączenia z relayami, spróbuj dodać kilka kolejnych albo poczekaj na propagację. Kilka relayów naraz daje zapas na wypadek awarii.

Częste przyczyny:

• Relaye odbiorcy są offline albo wolne
• Nie jesteś połączony z żadnym wspólnym relayem
• Problemy z łącznością sieciową
• Relay ogranicza tempo publikacji

Rozwiązania:

1. Sprawdź status relayów w ustawieniach klienta
2. Dodaj 2-3 dodatkowe popularne relaye
3. Poczekaj 5-10 minut na propagację w sieci
4. Opublikuj ponownie, jeśli trzeba

Nostr nie ma weryfikacji tożsamości, ma tylko poszlaki, które sam ważysz. Nazwa NIP-05 (alicja@domena.com) z ptaszkiem obok oznacza dokładnie jedno: ten, kto prowadzi domena.com, twierdzi, że ta nazwa należy do tego klucza. To dużo warte, kiedy domena jest prywatną stroną tej osoby albo stroną jej pracodawcy. To warte prawie nic, kiedy nazwa pochodzi od publicznego dostawcy NIP-05, bo znanenazwisko@ może tam kupić każdy. Czytaj więc domenę, nie ptaszka. Potem sprawdź npub tam, gdzie i tak już tej osobie ufasz, a przy czymkolwiek ważnym po prostu ją zapytaj innym kanałem.

Metody weryfikacji:

1. Identyfikator NIP-05 - Patrz, na jakiej domenie siedzi ta nazwa, nie tylko na ptaszka
2. Sprawdzenie krzyżowe - Znajdź ten sam npub na jej własnej stronie, w bio gdzie indziej, w newsletterze
3. Potwierdzenie zewnętrzne - Zapytaj tam, gdzie już wiesz, że to ona
4. Sieć zaufania - Sprawdź, czy obserwują ją ludzie, którym ufasz

Jeśli jeden relay usunie Twoją treść, nadal istnieje ona na pozostałych relayach, z którymi jesteś połączony. Nowi użytkownicy tego konkretnego relaya nie zobaczą jednak historycznych postów. Dlatego zaleca się używanie wielu relayów: Twoje dane są rozproszone, a nie scentralizowane. Zawsze możesz opublikować je ponownie na nowych relayach.

Jak działa usuwanie:

• ❌ Usunięcie z jednego relaya ≠ usunięcie wszędzie
• ✅ Treść zostaje na innych relayach, z którymi jesteś połączony
• ✅ Twój klient może ponownie rozgłosić Twoje notki na nowe relaye
• ⚠️ Nowi użytkownicy usuwającego relaya nie zobaczą starych postów

Posty Nostr są niezmienne, po opublikowaniu nie da się ich edytować. Możesz opublikować sprostowanie albo notkę uzupełniającą. Przy usuwaniu możesz wysłać prośbę o usunięcie, ale relaye nie muszą jej uszanować. Pomyśl, zanim opublikujesz: trwałość to cecha protokołu.

Rzeczywistość:

• Brak edycji - Opublikuj zamiast tego sprostowanie
• Prośby o usunięcie - Wysyłane, ale bez gwarancji
• Decyzja relaya - Każdy relay sam decyduje, czy uszanować prośbę
• Zakładaj trwałość - Zawsze publikuj z takim nastawieniem

Każdy klient łączy się z innymi domyślnymi relayami. Twój feed zależy od tego, z którymi relayami jesteś połączony i kogo obserwujesz. Jeśli na Relayu A siedzą inni użytkownicy niż na Relayu B, zobaczysz różne treści. To normalne: dodaj więcej relayów albo obserwuj więcej osób, żeby feedy w różnych klientach zaczęły się pokrywać.

Dlaczego feedy się różnią:

• Domyślne listy relayów różnią się między klientami
• Inne połączenia z relayami = inne treści
• Czas synchronizacji jest różny w różnych klientach
• Własne ustawienia relayów wpływają na to, co widzisz

Jak zadbać o spójność:

1. Używaj tych samych relayów we wszystkich klientach
2. Przenieś swoją listę relayów przy przełączaniu
3. Obserwuj więcej osób, żeby zwiększyć część wspólną
4. Daj czas na początkową synchronizację

Twój nsec to jedyna rzecz nie do odtworzenia, więc jego backup rób najpierw i w więcej niż jednym miejscu. Same posty i tak leżą na relayach. Po lokalną kopię zajrzyj w ustawienia swojego klienta: kilka z nich ma opcję eksportu albo backupu i dla większości osób to najprostsza droga. Dalej narzędzia szybko robią się techniczne.

Kroki backupu:

1. Klucz prywatny - Najważniejsze! Zrób backup swojego nsec
2. Eksport z klienta - Poszukaj w ustawieniach opcji eksportu lub backupu
3. Backup na relayu - Niektóre płatne relaye trzymają wszystko, co opublikujesz
4. [ZAAWANSOWANE] Wiersz poleceń - nak, “nostrowy scyzoryk”, ściągnie Twoje eventy z relayów, a własny relay (strfry, nostream, khatru) utrzyma pełne archiwum

NIP-04 (przestarzały) używa szyfrowania wspólnym sekretem, ze znanymi podatnościami. NIP-17 (zalecany) opakowuje każdą wiadomość tak, że nadawca jest ukryty przed relayem. Odbiorca ukryty nie jest: jego klucz publiczny jedzie w jawnym tagu, więc relay wie, komu piszesz. Przenieś się do klienta, który obsługuje NIP-17, i zanim zaufasz temu przy czymś wrażliwym, przeczytaj poradnik o NIP-17.

Porównanie:

Popularne opcje: strfry (C++, wysoka wydajność), nostream (TypeScript, łatwa konfiguracja) albo khatru (Go). Wymagania: serwer (VPS ~$5-20/miesiąc), domena, podstawowa znajomość wiersza poleceń. Korzyści: suwerenność danych, własne zasady, sporo nauki. Szczegółowe instrukcje znajdziesz w naszym Przewodniku po Relayach.

Opcje oprogramowania relaya:

• strfry - C++, wysoka wydajność, oszczędny
• nostream - TypeScript, najłatwiejsza konfiguracja
• khatru - Go, dobrze utrzymywany
• nostr-rs-relay - Rust, sprawdzony w boju

Wymagania:

• VPS (DigitalOcean, Linode itp.): $5-20/miesiąc
• Domena: $10-15/rok
• Podstawowa znajomość Linuksa i wiersza poleceń

Korzyści:

✅ Pełna suwerenność danych ✅ Własne zasady dotyczące treści ✅ Sporo nauki po drodze ✅ Wsparcie dla sieci

Dowiedz się więcej: Przewodnik po Relayach →

Treść jest zaszyfrowana w obu wariantach. Różnica polega na tym, ile relay wie o samej rozmowie. Przy NIP-17 każda wiadomość jest opakowana i podpisana kluczem jednorazowym, więc relay nie widzi, kto ją wysłał. Widzi natomiast, do kogo jest zaadresowana: klucz publiczny odbiorcy siedzi w jawnym, nieszyfrowanym tagu, bo tylko dzięki niemu relay wie, komu ją dostarczyć. Przy starym NIP-04 widoczne są obie strony. Żaden z tych wariantów nie ukrywa Twojego adresu IP przed relayem, z którym się łączysz, więc jeśli to dla Ciebie ważne, dołóż VPN albo Tora.

Poziomy prywatności:

NIP-17 (używaj tego!):

• ✅ Treść szyfrowana od końca do końca
• ✅ Nadawca ukryty przed relayem
• ⚠️ Klucz odbiorcy jedzie jawnie, więc relay wie, do kogo i kiedy piszesz

NIP-04 (przestarzały):

• ✅ Treść zaszyfrowana
• ❌ Obie strony rozmowy widoczne dla relaya
• ❌ Znane podatności

Dowiedz się więcej: Prywatne wiadomości NIP-17 →

Nie. Twój npub (klucz publiczny) jest przeznaczony do udostępniania, to jak Twoja nazwa użytkownika. Twój nsec (klucz prywatny) to Twoje hasło. Trzymaj nsec w tajemnicy. Sam npub nie wystarczy, żeby przejąć konto. Udostępniaj npub swobodnie, nsec strzeż jak oka w głowie.

Kluczowe fakty:

• npub = Publiczna nazwa użytkownika ✅ Udostępniaj swobodnie
• nsec = Prywatne hasło 🔒 Nigdy nie udostępniaj
• Matematyka - Nie da się wyprowadzić nsec z npub
• Bezpieczeństwo - Chroni Cię kryptografia 256-bitowa

Nostr nie ma centralnej moderacji. Każdy klient i każdy użytkownik decyduje, co pokazać, a co ukryć. Możesz wyciszać konta, blokować użytkowników, używać klientów z filtrami spamu i wybierać relaye po ich zasadach dotyczących treści. To moderacja po stronie klienta, nie po stronie platformy. Wolność przychodzi tu razem z odpowiedzialnością za kształt własnego feedu.

Jak działa moderacja:

Twoje narzędzia:

• Wyciszaj konta
• Blokuj użytkowników
• Wybieraj klientów z filtrami
• Wybieraj relaye po ich zasadach
• Dokładnie dobieraj obserwowanych

Sprawdź, czy udostępnili swój npub w bio albo w postach na Twitterze. Skorzystaj z identyfikatorów NIP-05, jeśli je mają, bo łatwiej je zapamiętać. Zapytaj ich wprost. Niektóre narzędzia przeszukują użytkowników Twittera, którzy opublikowali klucze Nostr. Poszukaj też ich pseudonimu z Twittera razem ze słowem “npub” w wyszukiwarce.

Metody znajdowania:

1. Sprawdzenie bio - Poszukaj npub albo NIP-05 w ich bio na Twitterze
2. Przypięte tweety - Wiele osób udostępnia tam swój profil Nostr
3. Wyszukiwanie - “nazwa_uzytkownika npub” w Google
4. Bezpośrednie pytanie - Napisz do nich i zapytaj o Nostr
5. Narzędzia mostowe - Niektóre serwisy przeszukują opublikowane klucze Nostr

Wskazówka: Kiedy kogoś znajdziesz, opublikuj jego npub razem z powitaniem, żeby inni też mogli go znaleźć.

Filtry spamu to algorytmy po stronie klienta, które ukrywają treści niskiej jakości. Biorą pod uwagę wiek konta, sieć zaufania, wzorce treści i potwierdzenia zapów. Każdy klient robi to inaczej. Zwykle da się zmienić czułość albo wyłączyć filtr. Zdarzają się fałszywe alarmy, więc jeśli brakuje Ci sensownych postów, zajrzyj do widoku “pokaż wszystko”.

Jak działają filtry:

• Wiek konta - Nowsze konta są filtrowane ostrzej
• Sieć zaufania - Znaczenie ma to, kto kogo obserwuje
• Wzorce treści - Wykrywanie powtarzalnego, spamowego zachowania
• Historia zapów - Konta otrzymujące zapy są traktowane z większym zaufaniem

Dostosowywanie filtrów:

• Większość klientów pozwala zmieniać czułość
• Możesz je wyłączyć całkowicie, jeśli chcesz
• Regularnie zaglądaj do folderu z odfiltrowanymi treściami
• Zgłaszaj fałszywe alarmy deweloperom klienta

Dzieje się tak, gdy łączysz się z nowym relayem ze starymi danymi, gdy Twój klient synchronizuje się z relayami od nowa albo gdy ktoś zapuje stary post i wynosi go na wierzch. Nostr nie ma jednego chronologicznego feedu, tylko agregat z wielu źródeł. Wyskakujące stare posty to normalne zachowanie.

Dlaczego pojawiają się stare posty:

• Nowy relay - Połączyłeś się z relayem, który trzyma stare dane
• Ponowna synchronizacja - Klient odświeża się z relayów
• Aktywność zapów - Ktoś zapował stary post
• Algorytm - Niektórzy klienci wynoszą popularne stare treści

To normalne!

W odróżnieniu od chronologicznego feedu Twittera, Nostr agreguje treść z wielu źródeł. Post nie ma jednego “czasu”, istnieje tam, gdzie istnieje.

Zapy używają Bitcoin Lightning Network, a standaryzuje je NIP-57. Proces: 1) Twój klient wysyła podpisane żądanie zapu (kind 9734) do serwera portfela odbiorcy, czyli usługi LNURL stojącej za adresem Lightning w jego profilu, 2) ten serwer zwraca fakturę Lightning, 3) płacisz ją, 4) serwer portfela odbiorcy podpisuje i publikuje na relayach potwierdzenie zapu (kind 9735), 5) klienci wyświetlają zap. Żadna platforma Nostr nie stoi pośrodku, płatność trafia prosto do portfela, na który wskazuje adres Lightning odbiorcy.

Przepływ techniczny:

1. Żądanie zapu - Klient nadawcy tworzy i podpisuje żądanie zapu kind 9734 i wysyła je do serwera LNURL odbiorcy (nie jest publikowane na relayach)
2. Tworzenie faktury - Serwer LNURL odbiorcy zwraca fakturę Lightning powiązaną z tym żądaniem zapu
3. Płatność - Nadawca płaci fakturę
4. Potwierdzenie - Serwer LNURL odbiorcy (nie nadawca) podpisuje potwierdzenie zapu kind 9735 i publikuje je na relayach wskazanych w żądaniu zapu
5. Wyświetlenie - Klienci pokazują zap wraz z informacją o nadawcy

Kluczowe punkty:

• Używa standardu NIP-57
• Potwierdzenie zapu publikuje serwer portfela odbiorcy i zgodnie ze specyfikacją nie jest ono dowodem płatności
• Niemal natychmiastowe rozliczenie przez Lightning
• Publiczne potwierdzenia tworzą dowód społeczny
• Opcjonalne prywatne zapy są dostępne